Een screenshot, een foto van een scherm of een schermopname toont wat op het scherm van één persoon verscheen. Ze kan niet aantonen dat de website die inhoud ooit verstuurde. Vandaag kan bijna iedereen een perfecte kopie van eender welke pagina maken. Zodra de tegenpartij zegt “dat is vals”, heeft de afbeelding alleen weinig om op te steunen.
Daar is geen bijzondere kennis meer voor nodig. We beschrijven het zodat u het risico begrijpt, niet hoe het moet.
Elke computerbrowser heeft ingebouwde ontwikkelaarstools waarmee een gebruiker elke tekst, naam, datum of elk bedrag op een pagina kan wijzigen voor hij de screenshot neemt. Het resultaat ziet er precies uit als de echte site, want het is het ontwerp van de echte site.
Met de eigen opmaak en stijlen van de pagina kan ze pixel voor pixel op een andere server worden nagebouwd en gevuld met verzonnen berichten. Een handige kennis, of gewoon een AI-assistent die om hulp wordt gevraagd, doet dat in enkele minuten.
Beeldgeneratoren maken geloofwaardige chats, posts en foto's op basis van één zin tekst. Minder exact dan een nagebouwde pagina, maar goed genoeg om twijfel te zaaien.
De federale commissie voor bewijsregels heeft een regel voor vermoedelijke deepfakes uitgewerkt, met de vaststelling dat iedereen er nu goedkoop een kan maken. Die regel is nog niet aangenomen, en een enquête uit 2026 toonde dat pas ongeveer 2% van de federale rechters al een deepfake-betwisting zag. De richting is duidelijk: wordt een afbeelding geloofwaardig betwist, dan moet wie erop steunt meer doen om de echtheid te bewijzen.
Officiële richtlijnen voor rechters waarschuwen dat AI-tools worden gebruikt om valse tekst, beelden en video te maken. In 2023 stelde een arbeidstribunaal vast dat WhatsApp-screenshots opzettelijk waren vervalst, en behandelde het bewijs van die partij met grote argwaan.
Het deepfake-rapport van Europol stelt dat rechtbanken audiovisueel bewijs meestal vertrouwen, noemt het vervalsen van elektronisch bewijs als crimineel gebruik van de technologie en pleit voor een duidelijke bewaringsketen voor digitaal bewijs.
Al in 2011 vernietigde het hoogste hof van Maryland een veroordeling omdat afdrukken van sociale media niet waren geauthenticeerd, en wees het op het opvragen van de gegevens bij de site zelf. In 2025 verwierp een rechtbank in Californië een zaak nadat bleek dat video's en beelden in het dossier door AI waren gemaakt.
Onder de Amerikaanse ontwerpregel volstaat een loutere bewering niet: wie betwist, moet bewijs voorleggen dat volstaat om vervalsing aannemelijk te maken. Tegen een zelfgemaakte screenshot is dat vaak makkelijk: één inconsistentie, een tijdlijn die niet klopt, of een deskundige die uitlegt hoe eenvoudig zo'n beeld te maken is.
Dan is het stuk alleen toelaatbaar als wie het voorlegt aantoont dat het waarschijnlijker echt dan vals is. Met alleen een screenshot hebt u niets dan uw eigen woord. Een onafhankelijke vastlegging van de echte server, verzegeld door een derde, beantwoordt deze stap rechtstreeks.
De regel is een ontwerp dat on hold staat terwijl de commissie onderzoekt hoe vaak deepfakes opduiken. Belgische en Franse rechters kennen zo'n regel niet maar wegen bewijs vrij, en ook daar verliest een betwiste screenshot zijn gewicht, zoals de rechtspraak toont.
Gebaseerd op het Advisory Committee on Evidence Rules, ontwerp-Rule 901(c), rapport van 1 december 2025.
Een gekwalificeerde tijdstempel op een screenshot die u zelf maakte, bewijst dat het beeldbestand vanaf dat moment ongewijzigd bestond. Over de vraag of de website het ooit toonde, zegt hij niets, want het beeld kwam van uw toestel. Dat is nuttig voor uw eigen foto's en documenten, zoals schadefoto's of een contract. Een screenshot van andermans website wordt er niet betrouwbaar door.
Een onafhankelijke dienst laadt de pagina in zijn eigen schone browser, op zijn eigen servers. U bent niet de bron van het beeld, dus de vraag “heeft u het bewerkt?” stelt zich niet.
Het versleutelde netwerkverkeer wordt opgenomen, dus het pakket toont welke server de inhoud op dat moment via een beveiligde verbinding verstuurde. Een elders nagebouwde kopie zou van een andere server komen.
Een gekwalificeerd elektronisch zegel en een gekwalificeerde tijdstempel van een Europese vertrouwensdienst leggen inhoud en tijdstip vast. Elke latere wijziging breekt het zegel.
Een advocaat, gerechtsdeurwaarder of deskundige kan het pakket met standaardsoftware nakijken. Een vaststelling door een gerechtsdeurwaarder is de andere onafhankelijke weg, aan €300 tot €700.
Rechters aanvaarden nog steeds screenshots, zeker als niemand ze betwist; zie ons rechtspraakoverzicht. Het probleem begint wanneer de tegenpartij ze wél betwist, en dat is net wanneer u het bewijs het hardst nodig hebt.
Elk citaat hieronder werd nagekeken in de tekst van de bron. De bronnen zijn in het Engels.
Leg het vast met instantproof: een onafhankelijke vastlegging van de echte server, verzegeld en getimestampt. €0,95 per webpagina, €10 per opgenomen chat of sessie.
