Digitaal bewijs · methoden vergeleken
Vijf manieren om te bewijzen wat online stond. Slechts enkele overleven een betwisting.
U moet aantonen wat een webpagina, een post op sociale media, een chat of een e-mail op een bepaald moment zei. Dit is wat elke gangbare methode werkelijk vastlegt, wat ze kost en wat er gebeurt als de tegenpartij zegt: “dat is vals”.
- 01
Leg het vast
Bewaar een webpagina, neem een browsersessie op of certificeer een bestand.
- 02
Verzegel het
Een cryptografisch zegel en tijdstempel helpen latere wijzigingen aantonen.
- 03
Verifieer het
Iedereen kan het bewijspakket onafhankelijk controleren.
| Methode | Wie legt het vast | Wat wordt geregistreerd | Tijdstempel | Kan de tegenpartij het controleren? | Richtprijs | Tijd |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Screenshot of schermopname die u zelf maakt | U, op uw eigen toestel | Een afbeelding van uw scherm. Niets toont dat de website dit ooit verstuurde. | Geen die telt: bestandsdatums zijn aanpasbaar | Nee. Het is uw woord; een bewerking via de ontwikkelaarstools of een nagebouwde pagina ziet er identiek uit. | Gratis | Seconden |
| Publiek webarchief (Wayback Machine, archive.today) | De crawler van een derde, enkel publieke pagina's | Een kopie van de pagina zoals de crawler ze zag. Geen logins, chats of e-mail; dynamische pagina's breken vaak. | De datum van het archief zelf, geen gekwalificeerde tijdstempel | Gedeeltelijk: iedereen kan de link openen, maar archieven zijn onvolledig en pagina's kunnen op verzoek verwijderd worden. | Gratis | Minuten, als de pagina archiveerbaar is |
| Een eigen bestand tijdstempelen (gratis TSA, notaris-app) | U maakt het bestand; een dienst dateert het | Dat precies dit bestand vanaf dat moment bestond. Niet waar de inhoud vandaan komt. | Vaak RFC 3161, gekwalificeerd of niet | Ja voor datum en integriteit van het bestand; nee voor de herkomst van wat het toont. | Gratis tot enkele euro's | Minuten |
| Proces-verbaal van gerechtsdeurwaarder of notaris | Een openbaar ambtenaar, in persoon | Wat de ambtenaar zag, beschreven in een officieel proces-verbaal, soms met screenshots of een opname. | De officiële datum van het proces-verbaal | Ja. Sterk vermoeden; de ambtenaar kan gehoord worden. | €300–700 voor online inhoud | Dagen tot weken |
| Onafhankelijke vastlegging (instantproof) | De eigen geïsoleerde browser van instantproof op zijn servers | De pagina, sessievideo, versleuteld netwerkverkeer (TLS), e-mail of bestand zoals de echte server het leverde, met SHA-256-hashes. | Gekwalificeerde eIDAS-tijdstempel en gekwalificeerd elektronisch zegel | Ja. Iedereen kan het pakket offline controleren, ook een deurwaarder of gerechtsdeskundige, zonder instantproof te contacteren. | €0,95 per pagina, ongeveer €10 per opgenomen sessie, €1 per bestand; €10 welkomstkrediet bij inschrijving (lanceeraanbod) | Minuten |
Prijzen zijn indicatief en gelden voor online inhoud; deurwaarderstarieven verschillen per land en opdracht. Een proces-verbaal blijft een sterk instrument, en een onafhankelijke vastlegging kan er later door bevestigd worden; het zijn dus geen tegenpolen.
Er bestaan ook andere online certificatiediensten. Stel ze allemaal dezelfde vijf vragen.
Verschillende aanbieders in Europa certificeren webpagina's, bestanden of WhatsApp. De namen doen er minder toe dan de antwoorden op deze vragen; zo willen wij zelf ook beoordeeld worden.
Wie bedient de browser?
Gebeurt de vastlegging op uw toestel, dan is ze maar zo betrouwbaar als uw toestel. Een onafhankelijke, geïsoleerde browser op de servers van de aanbieder haalt u uit de keten.
Wordt het netwerkverkeer opgenomen?
Een screenshot door een server blijft een screenshot. De opname van het versleutelde verkeer toont welke server de inhoud op dat moment over TLS verstuurde.
Gekwalificeerde of gewone tijdstempel?
Volgens de eIDAS-verordening (artikel 41) geniet alleen een gekwalificeerde tijdstempel het vermoeden van juistheid van datum en integriteit van gegevens. Vraag welke vertrouwensdienstverlener hem uitgeeft.
Kan een derde het controleren zonder de aanbieder?
Een gerechtsdeskundige moet handtekeningen, tijdstempels en hashes offline kunnen nakijken. Vereist de controle de website of de goodwill van de aanbieder, dan hangt uw bewijs af van diens voortbestaan.
Krijgt u het volledige pakket?
Video, netwerklog, hashes, certificaat en verificatiehandleiding moeten van u zijn om te downloaden en aan een advocaat te geven, geen link die kan vervallen.
Bronnen
- Verordening (EU) nr. 910/2014 (eIDAS), artikel 41: rechtsgevolgen van elektronische tijdstempels · bron →
- Waarom screenshots zwak bewijs zijn: wat rechtbanken en regelgevers zeggen, met bronnen · bron →
- Deurwaarder versus instantproof: wat een proces-verbaal kost en wanneer u er toch een wilt · bron →
Veelgestelde vragen
Welke methode gebruikt een particulier bij een geschil met een verhuurder, verkoper of ex-partner?
Voor berichten en pagina's die nog online staan: een onafhankelijk opgenomen sessie, zodat de inhoud live van de echte server wordt vastgelegd met de identiteit van de afzender in beeld. Voor foto's en documenten die u zelf maakte: certificeer het bestand. Bewaar het screenshot ook; het illustreert, de vastlegging bewijst.
Wordt de Wayback Machine aanvaard in de rechtbank?
Archiefkopieën zijn in verschillende landen aanvaard, meestal met een verklaring van het archief of een deskundige. Ze dekken alleen publieke pagina's, missen vaak dynamische inhoud en kunnen geen ingelogde inhoud zoals chats of marktplaatsen vastleggen. Bij een geschil dat ertoe doet, gebruikt u het archief als ondersteuning, niet als hoofdbewijs.
Kan ik later nog een deurwaarder inschakelen als ik met instantproof begin?
Ja. Het pakket is ontworpen om door iedereen gecontroleerd te worden, ook door een deurwaarder of gerechtsdeskundige. Nu vastleggen kost weinig en bewaart inhoud die morgen verwijderd kan zijn; een formeel proces-verbaal kan worden toegevoegd als een procedure dat vereist.
Is er een gratis proefperiode?
Ja. Elk nieuw account krijgt €10 welkomstkrediet zodra het e-mailadres bevestigd is: genoeg voor één opgenomen sessie, ongeveer tien webpaginacaptures of tien bestandscertificaten. Geen kaart nodig. Dit hoort bij onze lancering en kan op elk moment worden ingetrokken; accounts die het al kregen, behouden het.
Is dit juridisch advies?
Nee. Deze pagina vergelijkt technische methoden ter informatie. Toelaatbaarheid en bewijswaarde beslist de rechter altijd in de concrete zaak. Raadpleeg een advocaat voor uw situatie.
Leg vast wat telt. Voordat het verandert.
Begin met €10 welkomstkrediet. Bewaar een cryptografisch verzegeld bewijspakket dat u kunt downloaden en verifiëren.